Termin eradykacji polio znów niedotrzymany

Opublikowano: 21 styczeń 2013
Wraz z końcem grudnia 2012 upłynął kolejny termin definitywnej eradykacji dzikich szczepów wirusa polio. Zapoczątkowana w 1988 roku Światowa Inicjatywa na Rzecz Eradykacji Polio, zakładała osiągnięcie celu na rok 2000. Potem wielokrotnie termin ten był przekładany.
 
W 2012 roku zarejestrowano łącznie – 215 przypadków, co w porównaniu z 650 przypadkami w 2011 roku, wydaje się napawać optymizmem szybkiej realizacji założeń Inicjatywy. Niemniej koniec roku nie był wcale tak bardzo optymistyczny. W Pakistanie wirus znów zaatakował. W połowie grudnia 9 pracowników zostało zastrzelonych podczas wykonywania szczepień dzieci w domach, w ramach narodowego programu walki z polio. 1 stycznie 2013 powiadomiono o zabiciu kolejnych 6 pracowników – 5 kobiet i jednego mężczyzny – lekarza. Morderstwa miały miejsce głównie w dystrykcie Khyber Pakhtunkhwa, w którym rejestrowano więcej niż 40% wszystkich przypadków zachorowań w całym 2012 roku. Zgony pracowników wykonujących szczepienia Sekretarz Generalny ONZ, Ban Ki-Moon nazwał bezsensownymi i niewybaczalnymi. Ze względów bezpieczeństwa, ONZ postanowiło okresowo zawiesić swój udział w akcji prowadzenia szczepień w Pakistanie.
 
Kobiety stanowiły większość wśród zabitych. Ma to związek z uwarunkowaniami kulturowymi w tym kraju, gdyż tylko kobiety mogą wchodzić do domów, szczepić dzieci i tłumaczyć matkom sens działania szczepionki. W lipcu ubiegłego roku, pakistańscy Talibowie zawiesili program szczepień w odwecie, za użycie przez USA samolotów bezzałogowych w przestrzeni powietrznej Pakistanu. Szacuje się, że wskutek wstrzymania programu przez Talibów, nawet 3,5 miliona dzieci nie zostało zaszczepionych.
 
Śmierć pracowników zdrowotnych w Pakistanie niewątpliwie odbije się echem również w sąsiednim Afganistanie – kraju, który razem z Nigerią dalej zaliczany jest jako endemiczny dla polio. Badania wykazały, że dwa z trzech ogniw łańcucha transmisji w Afganistanie pochodzi z Pakistanu. Także inne kraje sąsiednie są zagrożone. W Chinach w 2011 roku potwierdzono występowanie polio po raz pierwszy od 1999 roku; ognisko to związane było również z endemią w Pakistanie.
 
Eksperci WHO przestrzegają, że śmierć pracowników opieki zdrowotnej w Pakistanie może zmusić do zmiany strategii postępowania na rzecz zwalczania polio. W czasie kampanii szczepień w Nigerii, w latach 2003-2004 doszło do bojkotu, wysunięto bowiem podejrzenie, że szczepienie może powodować bezpłodność. Bojkot ten objął nie tylko Nigerię, ale również 15 innych krajów Afryki i  dotarł także do Indonezji.
 
Programu szczepień, bezwzględnie musi być kontynuowany w 2013 roku. Ważne jest uświadomienie ludzi, że program służy tylko i wyłącznie poprawie ich zdrowia. Koniecznie jest także lepsze zintegrowanie szczepień przeciwko polio z rutynowym programem immunizacji.
 
oprac. lek. Szymon Nowak
źródło: „Global polio eradication: not there yet”, The Lancet, Vol 381, styczeń 2013